دیابت بارداری

افزایش قند خون در بدن، بیماری دیابت نامیده ‌می‌شود. این بیماری انواع مختلفی دارد، ولی به طورعمده به:   الف) دیابت نوع 1؛ ب) دیابت نوع 2؛   ج) دیابت بارداری،  تقسیم‌ می‌شود. بیش از 90% بیماران مبتلا به دیابت از نوع 2 هستند و حدود 10%  از دیابت نوع 1 رنج‌ می‌برند.

بیشتر افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بزرگسال و چاق هستند، اما دیابت نوع 1 بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده ‌‌شده و باعث لاغری و ضعیف شدن بیماران می‌شود. دیابت بارداری به افزایش قند خون در دوره بارداری اطلاق میشود که معمولاً 4 تا 12 هفته پس از ختم بارداری بهبود می یابد.

دیابت بارداری

عامل بروز دیابت نوع 1 کـاهش یا عدم ترشح هورمونی به نـام انسولین است. به‌طور معمول، در دیابت نوع 2 مقدار ترشح انسولین طبیعی است و یا حتی افزایش ‌‌یافته است‌، اما سلول‌های بدن حساسیت خود را به انسولین ازدست داده‌اند که این وضعیت مقاومت به انسولین نامیده ‌می‌شود.برخی خانم‌های باردار ممکن ‌است مبتلا به نوعی دیابت شوند که با انواع دیابت 1 و 2 متفاوت است. این نوع دیـابت، دیابت بارداری(GDM)^[1] نامیده می شود و اغلب پس از زایمان از بین می‌رود، اما کنترل آن طی دوران بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد و درصورت عدم کنترل قند خون، عوارض متعددی مادر و جنین را تهدید می‌کند.

کنترل دیابت بارداری با رعایت رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی بالاتنه انجام می شود. در مواردی هم تزریق انسولین نیاز است. مصرف داروهای کاهنده‌ی قند خون طی دوران بارداری ممنوع است. علت دقیق بروز دیابت بارداری همچون انـواع دیگر دیابت ناشناخته است، اما دانشمندان عقیده دارند هورمون‌ها، زمینه‌ی ژنتیکی و چاقی نقش ویژه‌ای در ایجاد این بیماری ایفا می کنند. طی دوران بارداری، جفت، کـه وظیفه‌ی تغذیـه‌ی جنین را بـه‌عهده دارد، مقادیـر زیادی از انواع هورمون‌ها تـولیدمی‌کند. اگرچـه وجـود این هورمون‌ها برای رشد جنین ضروری است، اما موجب اختلال در عملکرد انسولین و مقاومت به آن در بدن مادر می‌شوند.

تمام خانم‌های باردار دچار درجه‌هایی از مقاومت به انسـولین می‌شونـد، ولی تعداد کمی از آنها به دیابت بارداری مبتلا خواهندشد. دیابت بارداری معمولاً در هفته‌های 28-24 حاملگی ظاهرمی‌شـود و به‌همین دلیل خانم‌های باردار در این هفته‌ها با آزمایش GCT[2] غربالگری می‌شوند تا درصورت ابتلا به دیابت بارداری به‌سرعت شناسایی و درمان شوند.

دیابت بارداری در خانم‌هایی که قبل از حاملگی چاق هستند بیش تر دیده ‌می‌شود و بنابراین کم‌کردن وزن قبل از بارداری به پیشگیری از ابتلا به این بیماری کمک ‌می‌کند.

[1]. Gestational Diabetes Mellitus

[2]. Glucose Challenge Test