پیشگیری و کنترل فشار خون

سبک زندگی سالم

رسیدن به وزن ایده آل: در صورت وجود اضافه وزن، باید کاهش وزن و رسیدن به وزن طبیعی مورد توجه قرار گیرد. کاهش وزن حتی به اندازه 2 کیلوگرم، اثر فوق العاده ای بر کاهش فشارخون خواهد داشت. برخی بررسی ها نشان داده است که کاهش یک کیلوگرم وزن اضافه، فشارخون را یک میلیمتر جیوه کاهش می دهد.

افزایش فعالیت بدنی: انجام ورزش روزانه و منظم برای مبارزه با کم تحرکی برای رسیدن به وزن مناسب کمک کننده است. انجام حداقل نیم ساعت فعالیت بدنی با شدت متوسط در حداقل ۵ روز در هفته را می توان به عنوان یک الگوی مناسب در نظر گرفت.

ترک مصرف دخانیات: تنباکو سبب می شود که سرعت ساخته شدن پلاک در دیواره سرخرگ ها افزایش پیدا کند و بیمار فشارخونی با عوارض قلبی عروقی بیماری روبرو شود. اگر کنار گذاشتن دخانیات برای فرد دشوار است، باید از پزشک برای حل این مشکل کمک بگیرد.

ترک مصرف الکل: حتی در افرادی که فشارخون بالا ندارند، خوردن الکل می تواند سبب افزایش فشارخون شود. پس لازم است همه افراد از نوشیدن الکل پرهیز کنند.

تغذیه سالم: باید به یک برنامه غذایی هدف دار و مخصوص بیماران فشارخونی رو بیاورید. این رویکرد غذایی، روی مصرف میوه، سبزی، حبوبات و موادغذایی سبوس دار و لبنیات کم چرب تاکید دارد. مصرف پتاسیم را هم باید بیشتر کنید. در مقابل، مصرف چربی، به خصوص از نوع اشباع شده، و میزان دریافتی سدیم هم باید شدیدا کنترل و محدود شود. اگر اضافه وزن داشته باشید، باید وزنتان را هم کم کنید. حتی کاهش وزن به اندازه 2 کیلوگرم هم اثر فوق العاده ای بر فشارخو نتان خواهد داشت. ورزش هم یادتان نرود.

برخي مواد غذايي مي توانند به طور طبیعی فشارخون را پایین بیاورند: كرفس، پياز، سير، شنبليله، چاي سبز، خرما، گلابي، زيتون و برگ زيتون، تره فرنگي، سويا، گوجه فرنگي، گريپ فروت و ليموترش از این جمله اند. مصرف این مواد اصلا به معنی قطع درمان دارویی نیست. بد نیست برای مصرف آنها نظر پزشک خود را هم جویا شوید، به خصوص در رابطه با گریپ فروت؛ چون این میوه می تواند غلظت برخی داروهای فشار خون را بالا ببرد و عوارض جانبی آنها را تشدید کند.

تامین پتاسیم بدن برای بیماران مبتلا به فشارخون ضروری است. موز، آناناس، زردآلو، انجير، گريپ فروت، هلو، انگور، آلو، سيب زميني، سير، بروكلي، كدو سبز، قارچ، گوجه فرنگي، انواع سبزي و حبوبات از منابع خوب پتاسيم هستند.

کاهش مصرف نمک: از آنجا که در حین طبخ از نمک استفاده می شود، دیگر لزومی ندارد هنگام صرف غذا دست به نمک دان ببرید. می توانید از گلپر، آويشن، نعناع خشك یا كنجد به جاي نمك استفاده كنيد. همچنین حذف نمکدان از سفره، ضروری است

در تهیه غذاهای آماده و نوشابه ها نیز سدیم فراوانی به کار می رود. سوسيس، كالباس، كنسرو گوشت، انواع برگرها و ساير فرآورد ههاي گوشتي، سبزي هاي كنسروشده در آب نمك، زيتون شور، چيپس و ساير تنقلات شور، ماهي دودي يا كنسروشده، انواع سس، سوپ ها و کنسروهای آماده، عصار ههای گوشت و بسیاری دیگر از مواد غذایی فرآوری شده حاوی مقادیر بالای نمک هستند و باید مصرفشان را محدود کنید.

در صورت استفاده از کنسرو، می توان مواردی مانند خیارشور، زیتون و نخود فرنگی را شست تا مقداری از نمک آن خارج شود.

برچسب های روی بسته بندی مواد غذایی مقدار نمک موجود در آن ها را نشان می دهند. دقت به این اطلاعات می تواند در تصمیم گیری برای چگونگی استفاده از این اقلام کمک کننده باشد.

استفاده از محصولات لبنی کم چرب: محصولات لبنی (شير، ماست، پنير) كلسيم فراوانی دارند. ویتامین های متنوعی هم در آنها وجود دارد اما باید سراغ انواع كم چرب آنها بروید.

مصرف حبوبات: حبوبات سرشار از فيبرهاي محلول در آب هستند و استفاده از آنها می تواند به کاهش فشارخون کمک کند و صد البته به عنوان منبع تامین کننده پروتئین مورد نیاز بدن به حساب بیایند.

مصرف گوشت ماهی: در بین انواع گوشت ها، ماهي بهترين انتخاب است. چربی ماهی نه تنها موجب عوارض قلبی عروقي نمي شود، بلكه به سلامت قلب و عروق كمك مي کند.

کاهش مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین: نوشیدنی های حاوي كافئين از قبيل قهوه، چاي و نوشابه هاي كولادار سبب افزايش فشارخون مي شوند و بايد در حد اعتدال مصرف شوند. می توانید به جاي آنها از انواع چاي و دم کردني هاي گياهي یا دوغ کم نمک استفاده كنيد.

كره، خامه، سس، مارگارين، دنبه، چربي هاي هيدروژنه و روغن هاي جامد را از برنامه غذاييتان کنار بگذارید. به جاي آنها از روغن زيتون یا دیگر انواع روغن هاي گياهي مايع و روغن ماهي استفاده كنيد. مغز ها و دانه هاي گياهي مثل گردو را وارد برنامه غذايي روزانه خود بکنید.

کاهش استرس: بیش از اندازه کار نکنید. فکرهای منفی و مزاحم را دور بریزید. سعی کنید روابط دوستانه خود را با دیگران گسترش بدهید و صبور و خوشبین باشید. خواب کافی را هم فراموش نکنید و تا آنجا که می توانید، اضطراب را از خود دورکنید. می توانید از نظر یک روان پزشک یا روانشناس هم بهرمند شوید. یاد بگیرید که آرام و عمیق تنفس کنید. این کار، اثر چشمگیری بر فشارخو نتان خواهد داشت.

درمان دارویی: ایجاد تغییر در شیوه زندگی، اولین قدم برای کنترل فشارخون است اما بعضی اوقات، این کفایت نمی کند و پزشک مجبور می شود از داروهای کنترل کننده فشارخون کمک بگیرد. تصمیم این که داروی شما باید از بین کدام دسته از داروهای ضد فشارخون انتخاب شود، کمی پیچیده و به عهده پزشک معالج شماست. معمولا استفاده ترکیبی از دو یا چند دارو در کنار یکدیگر، بهتر از نمونه های تک دارویی جواب می دهد. دارو را طبق دستور و راس ساعت مقرر مصرف کنید. اگر عوارض دارو یا هزینه های تامین آن آزاردهنده است، اقدام به قطع خودسرانه یا تغییر دارو نکنید. این کار باید با نظر پزشک انجام بگیرد.

به طور مرتب نزد پزشک بروید: در درمان بیماری فشارخون، یک تیم درمانی دون فره وجود دارد که اعضای آن را شما و پزشک معالجتان تشکیل می دهید. پس تک روی نکنید و کار را تنهایی به سرانجام نرسانید.